Bij de start van een nieuw menseizoen

Het nieuwe menseizoen is begonnen. Vele recreatiemenners kijken vol ongeduld uit naar de wandelritten die overal ingericht worden door clubs en vrienden-menners. Op zulke recreatieritten gaat het niet om de beste, de mooiste of de snelste te zijn. Het merendeel van de deelnemers wil gewoon een dagje rustig genieten van het aangespannen rijden in een mooi stukje natuur. Meer moet dat niet zijn. Toch gelden er ook voor puur recreatieve wandelingen met paard(en) en koets enkele basisregels die het verloop van de rit zowel voor de deelnemers, organisatoren, als voor de paarden of pony’s mooier, veiliger en prettiger maken. Mits wat hulp of aanwijzingen van ervaren menners en een dosis gezond verstand, kan iedereen meer genieten van een rally op vreemd terrein. Wanneer iedere deelnemer daarbij nog de door de inrichters gegeven richtlijnen opvolgt, blijven ook zij gemotiveerd om nog een volgende wandeling in te richten.Een veilige aanspanningNatuurlijk is een recreatierit geen elegantiewedstrijd. Maar dit betekent niet dat u met om het even welke aanspanning de weg op kunt.In de eerst plaats dient u over een veilig rijtuig te beschikken. Een sulky bijvoorbeeld is niet geschikt om het bos mee in te rijden of om door heuvelachtig terrein mee te rijden. Zorg dat de constructie en het onderhoud van uw rijtuig alle waarborgen bieden voor de veiligheid van uzelf, uw passagiers en de andere deelnemers aan de rit. Hetzelfde geldt voor uw tuig. Tuigen die met touwtjes of ijzerdraad bij elkaar gehouden worden, zijn compleet onbetrouwbaar indien er zich onderweg ook maar een klein incident zou voordoen. Wanneer uw paard schrikt en opzij springt bijvoorbeeld, vallen de “stukken” meteen uit elkaar. Met alle gevolgen van dien. Zorg dat uw paarden of pony’s netjes verzorgd en proper gepoetst ingespannen worden. U hebt voor u thuis vertrekt nagekeken dat het hoefbeslag van uw paarden in orde is. Een paard kan altijd een hoefijzer verliezen, maar toch zij het vaak dezelfden die tijdens een uitstap hoogdringend een beroep moeten doen op de plaatselijke smid. Tracht dit te voorkomen door uw paarden tijdig te laten beslaan.Aangepaste kledingVooral in het vroege voorjaar of in de winder kan het koud zijn op de koets. Men kan zich echter warm kleden zonder daarbij een slordige indruk te maken. Een recreatierit is geen schoonheidswedstrijd. Maar dikwijls bemerkt men op wandelingen menners zonder hoofddeksel op hun rijtuig. Het is nu eenmaal traditie dat wie per koets rijdt een hoofddeksel draagt. Deze regel geldt zowel voor mannen als vrouwen, voor menners als voor hun passagiers. U hoeft zeker geen hoge hoed te dragen wanneer u een recreatierit rijdt, maar een rennerspetje met schreeuwerige reclame van uw geliefkoosd stamcafé past evenmin. Kies voor een gewone sportieve pet of hoed. Zorg als het even kan, dat al uw passagiers een hoofddeksel dragen. Het maakt het geheel van uw aanspanning zoveel mooier, stijlvoller en verzorgder.MenkunstMennen is een kunst. Niet iedereen beschikt over evenveel talent om een groot menner te zijn. Maar iedereen kan wel enkele beginselen toepassen die het onderscheid maken tussen een correcte menner en een niet door enige kennis gehinderde dilettant. Zo bepaalt de traditie dat elke menner rechte op de rijtuigbok zit. De enige uitzondering hierop is het mennen met een Friese sjees waar de menner traditioneel links zit op de bank van zijn rijtuig. Maar we mogen toch aannemen dat u niet direct met een originele Friese sjees een bosrit gaat rijden. Dus neemt u als menner rechts op de bok plaats.Een menner houdt tijdens het rijden altijd de zweep in de rechterhand. Iemand die op de koets zonder zweep rijdt kan vergeleken worden met ruiter die zonder zijn benen te gebruiken in het zadel zit. De zweep dient namelijk, zoals de stem en de leidsels, als hulpmiddel bij het mennen om uw paard of pony aanwijzingen te geven. Indien nodig kan de zweep ook aangewend worden om uw paard te straffen. Maar veel vaker kunt u haar gebruiken om uw paard te belonen en aan te moedigen. Dit vergt wel enige oefening wanneer uw paard niet vertrouwd is met een aanraking door de zweep. Een menner kan zijn paard belonen door bijvoorbeeld tijdens het stappen met de punt van de zweep op de rug van het paard te wrijven. Vele paarden voelen dit aan als een bevestiging dat hun menner tevreden is over het werk dat zij leveren.U hoeft ook niet kost wat kost volgens het Achenbach-systeem te mennen om een wandeling te maken, alhoewel dit zeker niet verboden is. Maar elke menner moet beseffen dat leidsels bestemd zijn om uw paard te leiden, in de hand te stellen en alle bewegingen te laten uitvoeren die u van hem vraagt. Leidsels dienen dus niet om aan te rukken of om met een golfbeweging uw paard aan te sporen, of nog, om als slappe koorden doelloos rond te laten zwieren. Pas niet de ergerlijke menstijl toe die u soms in Western-films ziet, wand daar kunt u echt geen voorbeeld aan nemen.Veel volkEen uitgebreide vrienden- en familiekring hebben kan mooi zijn. Maar neem niet al uw vrienden, ooms, neven en nichten tegelijk mee op de koets. Zeker niet wanneer u enkelspan of met kleine pony’s rijdt. Een vuistregel voor de last die een normaal gebouwd paard op vlak terrein kan trekken is tweemaal het eigen lichaamsgewicht. Loopt het parcours over hellingen of door zware bodem zoals modder of mulle zandwegen, denk dan aan het arme dier dat deze last moet zien te trekken. Ga er vanuit dat een ritje met de koets voor iedereen plezierig moet blijven. Dus ook voor de paarden of pony’s die voor het rijtuig lopen!Komt u met uw gespan onverwacht voor een moeilijk berijdbaar stuk weg te staan, wees dan fair tegenover uw paard of pony en vraag uw passagiers een eindje naast het rijtuig mee te lopen. Uw paard of pony zal u er dankbaar om zijn.Bidden?Denk tijdens wandelingen ook aan de veiligheid van de andere deelnemers. Men komt niet met een compleet groen paard naar een rally om het daar voor het eerst in te spannen. Doe dit thuis op vertrouwd terrein en met de nodige hulp. Bij het uitspannen gebeuren soms bangelijke ongelukken door het niet in de juist volgorde aftuigen van de paarden. Denk eraan dat uw paard of pony altijd en overal een losgemaakt moet worden van wagen vooraleer u het hoofdstel afneemt. Dus eerst de strengen, disselriemen en/of stopriemen losmaken voordat u het paard verder aftuigt. Elk ingespannenpaard kan altijd onververwacht schrikken en het op een lopen zetten met de koets achter hem aan. Wanneer dit gebeurt nadat het hoofdstel afgenomen werd, staat u volledig machteloos. U kunt in dit geval nog één ding doen: bidden om een goede afloop.Een absoluut te vermijden fout die men ook nog al vaak ziet, is het zorgeloos achterlaten van paarden en pony’s terwijl deze nog aangespannen zijn! Ook hier geldt dat zelfs het rustigste “café-paard”zich kan losrukken uit angst voor een hodn, een rondwaaiend stuk plastic, enz… Dus: nooit doen.Werk mee met de organisatieEen koetswandeling inrichten kost meer tijd en moeite dan u misschien denkt. Degenen die er ervaring mee hebben, zullen dit zeker beamen. Soms loopt de rit over privé-domein waar van de eigenaar met veel overredingskracht overtuigd moet worden zijn terrein open te stellen. Om dat te bereiken geven de organisaties alle garanties dat er geen schade zal aangericht worden aan zijn eigendom. Geen schade aanrichten, betekent in de eerste plaats dat geen enkele menner afwijkt van de aangeduide route. Vaak zijn er toch eigengereide deelnemers die het niet kunnen nalaten de uitgestippelde weg te verlaten en om god weet welke reden een andere route kiezen. Het gevolg daarvan is dat de betrokken eigenaar er niet meer aan wil denken zijn terreinen nog eens te beschikking te stellen. Het zijn meestal slechts enkelen die de boel verknallen, maar het is wel een kaakslag voor de organisatoren en voor elke andere deelnemer die zich aan de regels houdt.Be niceWij moeten met z’n allen zeer zuinig zijn op inrichters van menevenementen. Zowel op organisatoren van wandelingen als op inrichters van menwedstrijden. Het is dankzij hun inspanningen dat we kunnen deelnemen aan zovele menactiviteiten. Het minste wat men kan doen, is zorgen dat men de gebruikte ruimte op de inspanplaats of het mennerskwartier netjes achterlaat. En in plaats van te zeuren over futiliteiten, kunnen we na een mooie wandeling of wedstrijd, de leden van de organisatie bij het afscheid danken en onze waardering uitspreken. Hen wacht dan meestal nog een zware klus om de boel op te ruimen en ervoor te zorgen dat zij volgend jaar hun vrienden-menners opnieuw kunnen ontvangenGelezen in Paard&RijtuigTekst Johan Kips